Norveç’in hükümran varlık fonunun büyük savunma sanayi şirketlerine yatırım yapabilmesine yönelik talepler, ülkedeki siyasi tartışmaları yine alevlendirdi.
1,8 trilyon dolarlık büyüklüğüyle dünyanın en büyük varlık fonu olan Norveç Kamu Emeklilik Fonu (GPFG), nükleer silah üretimiyle alakalı olduğu gerekçesiyle Airbus, Boeing, BAE Systems ve Lockheed Martin üzere şirketlere yatırım yapmıyor.
Bu kısıt, Norveç parlamentosunun yıllar evvel belirlediği etik kurallardan kaynaklanıyor.
Muhalefet partileri baskı yapıyor
Ancak son periyotta Avrupa ülkelerinin askeri harcamalarını artırmasıyla birlikte, muhalefetteki Muhafazakâr Parti ve İlerleme Partisi, bu kuralların gözden geçirilmesi gerektiğini savunuyor.
Her iki parti, fonun nükleer silahlarla irtibatlı olan savunma şirketlerine yatırım yapabilmesini mümkün kılacak yasa değişikliği için parlamentoya davette bulundu.
Norveç Merkez Bankası da muhalefetin yanında
Norveç Merkez Bankası Başkanı da Şubat ayında yaptığı açıklamada, artan jeopolitik riskler nedeniyle etik anlayışların değişebileceğini belirterek bu istikametteki teşebbüslere dayanak sinyali vermişti.
Muhafazakâr Parti yetkilileri ise, Norveç’in ve müttefiklerinin savunma kapasitesinin artırılması gerektiği bir devirde, bu alanda faaliyet gösteren şirketlerin fon tarafından dışlanmasının “artık makul olmadığını” tabir etti.
İlerleme Partisi, bu çelişkiye dikkat çekerek Oslo’nun Lockheed Martin’den 52 adet F-35 savaş uçağı alırken, tıpkı şirketin paylarına yatırım yapılmasının yasak olmasını “ikiyüzlülük” olarak nitelendirdi. Parti bu hususta özel bir yasa tasarısı da hazırlayarak parlamentoya sundu.
Halihazırda fon, nükleer silah üretimine direkt katkısı olmayan Rheinmetall ve Leonardo üzere savunma şirketlerine yatırım yapabiliyor.
Destek gelirse nükleer silah üreticilerine milyarlarca dolar sermaye akacak
Ancak muhalefetin bu değişikliği hayata geçirebilmesi için azınlıktaki İşçi Partisi hükümetinin yanı sıra öbür siyasi partilerin dayanağını alması gerekiyor. Bu takviye sağlanabilirse, dünyanın en büyük yatırımcılarından biri olan Norveç varlık fonu, nükleer silah üretiminde yer alan savunma şirketlerine milyarlarca dolarlık yatırım yapabilecek.
