Küresel piyasalar, ABD’nin değişken tarife siyaseti ve tarifelerin global iktisat üzerindeki tesirlerine yönelik belirsizliklerle karışık bir seyir izliyor.
Dünya genelinde enflasyon-resesyon ikilemi devam ederken, ABD idaresinin izlediği değişken ticaret stratejisi yatırımcıların ve şirketlerin gelecek projeksiyonlarını oluşturmalarını zorlaştırıyor.
ABD Başkanı Donald Trump hafta sonu 1 Haziran’dan itibaren Avrupa Birliği’ne (AB) direkt yüzde 50 tarife uygulanmasına yönelik kararın 9 Temmuz’a ertelendiğini duyurmuştu. Son haftalarda tarifelerin müzakere süreçlerine dair atılan karşılıklı adımlar piyasalarda hudutlu bir optimistlik yaratsa da, sık değişen tarife telaffuzları ekonomik aktivitenin uzun vadede yavaşlama eğilimine gireceğine yönelik telaşları ortadan kaldırmadı.
Küresel ve bölgesel iktisat toplantılarında son devirde çokça kullanılan “belirsizlik” teması, yatırımcıların karar alma ve stratejilerini belirleme süreçlerinde temkinli bir duruş benimsemelerine neden oluyor.
Analistler bu hafta açıklanacak büyüme ve ABD Merkez Bankası (Fed) Federal Açık Piyasa Komitesi’nin (FOMC) toplantı tutanaklarından alınacak sinyallerin ABD ekonomisindeki gidişat hakkında daha çok bilgi vereceğini belirterek, tarifeler kaynaklı yavaşlaması beklenen büyümenin ülkedeki ana ekonomik risklerden biri olduğunu söyledi.
Altın ve petrolde düşüş sürüyor
Dün New York Borsası’nda Anma Günü münasebetiyle süreçler gerçekleşmezken, ABD’de endeks vadeli kontratlar yeni güne olumlu bir seyirle başladı. Trump’ın AB’ye yönelik tarifesini erteleme kararı sonrasında düşüş eğiliminde hareket eden altının ons fiyatı düşüşünü 2. süreç gününe taşıdı. Ons altın şu sıralarda yüzde 0,6 düşüşle 3 bin 320 dolardan süreç görüyor.
ABD tahvil piyasalarında da alış yüklü bir seyir izlenirken, ABD’nin 10 yıllık tahvil faizi yüzde 4,49 düzeyine geriledi. Dolar endeksi ise yeni güne yüzde 0,3 yükselişle 99,1 düzeyinden başladı.
Brent petrolün varil fiyatı ise düşüşünü 2. süreç gününe taşırken, şu sıralarda yüzde 0,7 düşüşle 63,8 dolardan alıcı bulunuyor.
Petrol İhraç Eden Ülkeler Örgütü (OPEC) ve OPEC dışı kimi üretici ülkelerden oluşan OPEC+ kümesinin 31 Mayıs’a çekilen toplantısı öncesinde petrol piyasalarında arz fazlasına ait tasalar canlılığını koruyor. Kelam konusu toplantıda üreticilerin yeni bir üretim artışını masaya yatırabileceği beklentileri fiyatlamalar üzerinde tesirli oluyor.
Avrupa borsaları kayıplarını geri aldı
Avrupa borsalarında ABD tarafından gelen tarife erteleme kararı sonrasında risk iştahı artarken, dün bölge borsaları cuma günkü kayıplarını geri aldı.
Analistler, AB’nin en büyük ticaret ortağı olan ABD ile ticaret konusunda uzlaşı yanlısı olduğunu kaydederek, imalat sanayi aktivitesindeki düşüşün tesiriyle giderek kırılganlaşan ekonomik büyümenin istikrarı için yetkililerin agresif ticaret siyasetlerinden uzak durduğunu tabir etti.
Avrupa Merkez Bankasının (ECB) mali gevşemesine rağmen hem şirket aktivitelerinde hem de büyüme tarafında kıymetli iyileşmelerin olmamasının risk ögelerinden bir olduğunu vurgulayan analistler, gelecek periyotta de ECB’nin finansmana erişimi kolaylaştırmak için faiz indirmeye devam etmesinin beklendiğini söyledi.
Öte yandan, bölgede ECB Başkanı Christine Lagarde’ın açıklamaları da takip ediliyor. Lagarde mevcut dünya tertibinin temellerinden sarsılmakta olduğunu ve değişen görünümün avronun daha büyük bir memleketler arası rol oynamasına kapı açabileceğini söyledi.
Avronun daha büyük bir rol üstlenmesi için fırsatlar gördüğünü söz eden Lagarde, bunun için Avrupa’nın daha derin ve daha likit bir sermaye piyasasına gereksinimi olduğunu söz etti.
Dün Almanya’da DAX 40 yüzde 1,68, İtalya’da FTSE MIB 30 endeksi yüzde 1,30 ve Fransa’da CAC 40 endeksi ise yüzde 1,21 bedel kazandı. Bölgede endeks vadeli kontratlar yeni güne karışık başladı.
BoJ Başkanı Ueda’dan faiz artırım sinyali
Asya tarafında negatif bir seyir öne çıkarken, Japonya Merkez Bankası (BoJ) Başkanı Kazuo Ueda gıda fiyatlarındaki artışın enflasyonu üst çekmesi durumunda para siyasetinde düzenlemeye gideceklerini tabir etti.
Enflasyon beklentilerinin yüzde 1,5 ile yüzde 2 ortasında seyrettiğini ve bunun son 30 yılın en yüksek düzeyi olduğunu aktaran Ueda, bilhassa pirinç fiyatında yüzde 90’lık bir artış olmak üzere besin fiyatlarında tekrar yaşanan yükselişin temel enflasyonu da üst çektiğini söyledi.
Bugün açıklanan datalara nazaran Çin’de nisan ayına ait sanayi karları yüzde 3 artışla güçlenmeyi sürdürdü. Sanayi karları ocak-nisan periyodunda ise yıllık bazda yüzde 1,4 yükseliş kaydetti.
Analistler, açıklanan sanayi karlarının ABD ve Çin ortasındaki ticaret restleşmelerine ve belirsizlik ortamına rağmen Çin hükümetinin son devirde izlediği teşvik siyasetlerinin ekonomiyi desteklediğine ait iyimserlikleri beslediğini kaydetti.
Bu gelişmelerle, kapanışa yakın Japonya’da Nikkei 225 endeksi yüzde 0,1 ve Güney Kore’de Kospi endeksi yüzde 0,6, Çin’de Şanghay bileşik endeksi yüzde 0,3 ve Hong Kong’da Hang Seng endeksi yüzde 0,2 geriledi.
BIST 100 endeksi satış yüklü seyretti
Dün satış yüklü bir seyir izleyen Borsa İstanbul’da BIST 100 endeksi, günü yüzde 0,12 paha kaybederek 9.345,15 puandan tamamladı. Borsa İstanbul Vadeli Süreç ve Opsiyon Piyasası’nda (VİOP) BIST 30 endeksine dayalı haziran vadeli kontrat ise cuma akşam seansında olağan seans kapanışına nazaran yüzde 0,1 artışla 10.641,00 puanda süreç gördü.
Dolar/TL, dün yüzde 0,1 yükselişle 38,9440’tan kapanırken, bugün bankalararası piyasanın açılışında evvelki kapanışının çabucak üzerinde 38,9460 düzeyinden süreç görüyor.
Analistler, bugün yurt içinde data gündeminin sakin olacağını, yurt dışında ise Avro Bölgesi’nde tüketici inanç endeksi, ABD’de güçlü mal siparişleri, New York Fed tüketici itimat endeksi ve Dallas Fed imalat sanayi endeksinin takip edileceğini vurgulayarak, teknik açıdan BIST 100 endeksinde 9.300 ve 9.200 puanın takviye, 9.400 ve 9.500 düzeylerinin direnç pozisyonunda olduğunu kaydetti.
