Uzmanlar, ABD’de ticaret mahkemesinin ABD Başkanı Donald Trump’ın karşılıklılık temelli tarifelerini geçersiz kılmasına rağmen belirsizliğin devam ettiğini belirtti.
ABD Milletlerarası Ticaret Mahkemesi, ABD Başkanı Trump’ın diğer ülkelere getirdiği tarifelerde yasal yetkisini aştığına hükmederek, bu tarifelerin uygulanmasını engelleme kararı aldı.
Söz konusu kararda, karşılıklılık aslına dayalı tarifelerin, ithalatı gümrük vergileri yoluyla düzenleme konusunda Memleketler arası Acil Ekonomik Güçler Yasası (IEEPA) kapsamında ABD Lideri’ne tanınan yetkiyi aştığı kaydedildi.
Anayasa’nın ticareti düzenleme ve vergi koyma yetkisini sırf Kongre’ye verdiği aktarılan kararda, itiraz edilen tarife kararlarının iptal edileceği ve bunların uygulanmasının kalıcı olarak engelleneceği bildirildi. ABD basınında yer alan haberlerde Trump idaresinin mahkemenin kararına itiraz ettiği aktarıldı.
‘Belirizlik hala devam ediyor’
Bununla birlikte uzmanlar, ABD ticaret mahkemesinin Trump’ın karşılıklılık asıllı tarifelerini geçersiz kılmasına rağmen belirsizliğin hala devam ettiğini tabir etti.
Vadeli süreç ve emtia piyasaları uzmanı Zafer Ergezen yaptığı değerlendirmede, ABD’de tarifelerin uygulamasının iptal edilmesinin doğal olarak piyasalarda olumlu fiyatlanmaya başlandığını lisana getirdi.
Piyasaların bundan sonra da olumlu fiyatlanabileceğini vurgulayan Ergezen, “Ancak yatırımcılar açısından, bilhassa profesyoneller açısından şöyle bir düşünce oluşmaya başladı. Trump’ın uygulamış olduğu yahut yapmış olduğu açıklamalar daha sonra değişebiliyor. Bu kendi isteğiyle, mahkemeler kararıyla yahut ülkelerin siyasetleriyle bir arada değişebiliyor. Bu da aslında meçhullüğü artıran en büyük ögelerden bir tanesi” diye konuştu.
Piyasada toparlanma beklentisi
Ergezen, aslında genel olarak bakıldığında altının ons fiyatında bu sene içerisindeki yükselişin en büyük sebebinin bu durum olduğunu aktardı.
Tarifelerin iptal edilmesinin piyasa için optimist bir durum olduğunu lisana getiren Ergezen, “Burada piyasada toparlanmayı göreceğimizi söyleyebiliriz. Bilhassa hem Çin’le bağlar hem de Avrupa Birliği’yle (AB) bağlar yahut daha doğrusu beklentiler daha ölçülü hale dönecektir. Ancak olağan burada mahkemenin iptal kararını Trump büyük ihtimalle hem açıklamalarıyla hem de alacağı aksiyonlarla zorlayacaktır” tabirlerini kullandı.
Ergezen, Trump’ın bu hususta hem sert açıklamalar yapmasının beklenebileceğini hem de mahkemenin almış olduğu kararı kendi lehine düzeltmek için yeni aksiyonlar alabileceğini belirterek, “Trump bu tarifelerin yine uygulanması için dolaylı yoldan öbür alternatifler aramaya çalışacaktır. Bu da alışılmış doğal olarak piyasalarda belirsizliğin devam etmesi manasına geliyor” değerlendirmesinde bulundu.
Piyasalardaki optimistlik hudutlu olabilir
Gelecek periyodun net bir biçimde aslında piyasadaki belirsizliğin devam edeceğini gösterdiğini vurgulayan Ergezen, şunları kaydetti:
“Yani bu tarifeler uygulansa da uygulanmasa da bu belirsizlik devam edecek üzere. Zira mahkemenin almış olduğu karar şunu gösterdi yani piyasanın aslında ne kadar hakikat düşündüğünü yani Trump’ın uygulamış olduğu yahut yapmış olduğu açıklamaların sonradan değişebileceğinin en bariz ispatlarından bir tanesi oldu.
Bu piyasadaki risk fiyatlamasını artıracaktır. Piyasada toparlanma olabilir, optimistlik görebiliriz ancak bu iyimserliğin de çok güçlü olacağını düşünmüyorum ben. Sonlu optimistlik göreceğimizi düşünüyorum. Önümüzdeki devir içerisinde de piyasa olumlu yahut olumsuz haberlere temkinli yaklaşmaya devam edecektir. Bu türlü bir piyasa göreceğimiz periyot içerisindeyiz.”
Ergezen, Trump’ın aslında gayesinden çok fazla şaşmayacağı öngörüsünde bulundu.
ABD Başkanı Donald Trump’ın tarifeler koymasa da ithalata kısıtlamalar getirebileceğini belirten Ergezen, “Ayrıca Trump’ın mahkemenin almış olduğu kararı bypass etmek için tedbirler almaya gidebilir. Mahkemenin iptal etme kararının münasebetlerini ortadan kaldırmaya yönelik hareketlerde yahut siyasetlerde bulunabilir” dedi.
‘Belirziliği uzun vadeye yayıyor’
İş Yatırım Memleketler arası Piyasalar Yöneticisi Şant Manukyan da Nvidia’nın yükselişi ile vadeli endekslerin yine artıya geçtikten sonra mahkemenin Trump’ın gümrük vergilerini yasa dışı bulması haberiyle rallinin daha da kuvvetlendiğini vurguladı.
Konu yüksek mahkemeye hakikat yol alabileceğine işaret eden Manukyan, Yüksek Mahkemenin devletin ali çıkarları için Trump lehine karar verme ihtimali olduğunu tabir etti.
Gümrük vergilerinin yasa dışı olduğuna dair bir karardan çok yolun uygunsuzluğunu vurgulayan bir karar olabileceği öngörüsünde bulunan Manukyan “Ancak bu karar, elimizdeki takvimi bozan ve AB görüşmelerini de zorlayan bir karar. Yani aslında mevzuyu netleştirmiyor, meçhullüğü daha uzun vadeye yayıyor” dedi.
‘Piyasalarda risk iştahı arttı’
Ak Yatırım Memleketler arası Piyasalar Stratejisti Uraz Çay ise ABD Memleketler arası Ticaret Mahkemesi, 2 Nisan tarifelerini geçersiz ilan etmesi sonrasında piyasalarda risk iştahını arttığına dikkati çekerek, Trump’ın ana maksadının baştan beri ticaret mutabakatı yapmak olduğunu lisana getirdi.
Mahkeme kararında, karar sonrası 10 gün içinde 2 Nisan tarifelerinin düzeltilmesi gerektiği tabirinin yer aldığını kaydeden Çay, hususa ait ayrıntıların verilmediğinin altını çizdi.
Çay, Trump’ın avukatlarının 2 Nisanda açıklanan karşılıklılık temelli tarife oranlarının pazarlık ögesi olarak konulduğunu mahkemeye belirttiğini tabir ederek, şu değerlendirmeleri yaptı:
“Trump’ın baştan beri ticaret mutabakatı ve pazarlık süreci asıl oyun planıydı, Durup düşünüldüğünde 2. Dünya Savaşı sonrası sistem değişti, globalizasyon bitecek, ABD varlıkları artık ne risksiz ne de dolar rezerv para ünitesi değil üslubunda yapılan yorumların altını gerçekler ile doldurmanın ne kadar sıkıntı olduğunu görmüş olduk.”
Trump’ın baştan beri aklında 4 Temmuz tarihine giden yolda ticaret muahedeleri açıklamak olduğunu belirten Çay, ABD Lideri’nin avukatlarının söz ettiği pazarlık ögesi bildirilerinin buna delil teşkil ettiğini söyledi.
