Küresel piyasalarda, ABD ile Çin ortasındaki ticaret savaşının yumuşayabileceğine yönelik beklenti ve makroekonomik bilgilerden alınan sinyaller risk iştahını artırırken, ABD’de bugün açıklanacak ADP istihdam raporu başta olmak üzere ağır data gündemi yatırımcıların odağına yerleşti.
Dünya genelinde uzun bir müddettir devam eden enflasyon-resesyon ikilemine ek olarak ABD Başkanı Donald Trump’ın korumacılık adımlarıyla artan belirsizlikler, global büyümenin yavaşlayacağına dair tasaları de beraberinde getiriyor.
Halihazırda ABD idaresinin tarife siyasetlerinin sık değişkenlik göstermesi piyasalarda risk ögesi olmaya devam ederken, ABD ile öteki ülkeler ortasında mutabakat sağlanabileceğine dair artan umutlar ise kelam konusu tasaların azalmasına katkı verdi.
Tarifelerin büyüme ve enflasyon üzerindeki mümkün olumsuz tesirlerine ait soru işaretleri sürerken, ABD’de açıklanan son bilgilerin iş ilanlarında beklentilerin üzerinde artışa işaret etmesi piyasalarda risk iştahını artırdı.
Analistler, açıklanan dataların akabinde ABD’de yayımlanacak ADP özel bölüm istihdamı datalarının yatırımcıların odağında bulunduğunu belirterek, kelam konusu datanın piyasaların istikameti üzerinde tesirli olacağını söyledi.
Trump vergiyi yükselten kararnameyi imzaladı
Başkan Trump, dün çelik ve alüminyum ithalatına uygulanan yüzde 25’lik gümrük vergisinin yüzde 50’ye yükseltilmesine yönelik kararnameye imza attı. Kararnamede, ABD’nin çelik ve alüminyum ithalatının ülkenin ulusal güvenliğini tehdit edecek ölçü ve şartlarda olduğu tabir edildi. Tarifeler 4 Haziran’da mahallî saatle 00.01’de yürürlüğe girdi.
Beyaz Saray Sözcüsü Karoline Leavitt de dün düzenlediği basın toplantısında, ABD Ticaret Temsilciliğinin (USTR), tarifeler konusunda bir mutabakata varılması için belirlenen son tarihin yaklaştığını ticaret ortaklarına hatırlatmak emeliyle mektup gönderdiğini açıkladı. Leavitt, Ticaret Temsilcisi Jamieson Greer’ın Paris’te ABD’nin birçok ticaret ortağıyla görüştüğünü söz ederek mutabakatların duyurusunun yakında yapılacağını aktardı.
Fed yetkilileri ABD iktisadının sağlıklı olduğuna dikkati çekti
ABD Merkez Bankası (Fed) yetkililerin de açıklamaları takip edilirken, Fed Yönetim Kurulu Üyesi Lisa Cook, ABD iktisadını hala sağlam bir pozisyonda gördüğünü lakin artan belirsizliğin hem fiyat istikrarı hem de istihdam için risk oluşturduğunu söz etti.
Atlanta Fed Başkanı Raphael Bostic de para siyaseti için en uygun yaklaşımın sabır olduğuna inanmaya devam ettiğini belirtti. Bostic, iktisat genel olarak sağlıklı kalmaya devam ederken, artan belirsizliğin istihdamı ve fiyatları nasıl etkileyeceğini bekleyip görmek için alanları olduğunu, bu nedenle siyaset duruşunu ayarlamak için ivedisi olmadığını vurguladı. Ayrıyeten Bostic, bu yıl faiz oranlarında çeyrek puanlık bir indirim mümkünlüğü gördüğünü aktardı.
Para piyasalarındaki fiyatlamalarda Fed’in yıl genelinde toplam 2 sefer faiz indireceği beklentileri güçlü kalmaya devam etti.
Öte yandan Ekonomik Kalkınma ve İşbirliği Örgütü (OECD) ticaret siyasetindeki belirsizlikler nedeniyle global büyüme kestirimini bu yıl için yüzde 3,1’den yüzde 2,9’a düşürdü.
Kurumsal tarafta çip paylarındaki yükseliş öne çıkarken, ABD’li çip üreticisi Nvidia’nın payları yüzde 2,8 paha kazandı. Öbür çip üreticilerinden Broadcom’un payları yüzde 3,3 ve Micron Technology’nin payları de yüzde 4,2 yükseldi.
Bu gelişmelerle ABD’nin 10 yıllık tahvil faizi dün yüzde 4,40 düzeyine kadar inmesinin akabinde günü yüzde 4,44 düzeyinde tamamladı. ABD 10 yıllık tahvil faizi şu sıralarda yüzde 4,45 düzeyinde bulunuyor.
Altın, dolar düşüşte
Altının ons fiyatı ise dün yüzde 0,8 azalışla 3 bin 353 dolardan günü tamamlarken, şu sıralarda yüzde 0,10 azalışla 3 bin 350 dolardan süreç görüyor.
Dolar endeksi de yeni güne yüzde 0,15 yükselişle 99,3 düzeyinden başladı. Brent petrolün varil fiyatı ise yüzde 0,4 azalışla 65,2 dolarda bulunuyor.
Bu gelişmelerle dün New York Borsası’nda S&P 500 endeksi yüzde 0,58, Nasdaq endeksi yüzde 0,81 ve Dow Jones endeksi yüzde 0,51 paha kazandı. ABD’de endeks vadeli kontratlar yeni güne ise negatif başladı.
Euro Bölgesi’nde enflasyon gayenin altına indi
Avrupa borsalarında dün olumlu bir seyir öne çıkarken, bölgede açıklanan makroekonomik bilgiler yatırımcılar tarafından yakından takip edildi.
Euro Bölgesi’nde yıllık enflasyon mayıs ayında yüzde 1,9 düzeyine gerilerken, mevsim tesirinden arındırılmış işsizlik oranı nisanda yüzde 6,2 oldu. Bu oran, geçen yılın nisan ayında Euro Bölgesi’nde yüzde 6,4, AB’de ise yüzde 6 olarak kayıtlara geçmişti.
Analistler, kelam konusu enflasyon bilgilerinin Avrupa Merkez Bankası’nın (ECB) yüzde 2 olan amacının altında gerçekleştiğini belirterek, ECB’nin perşembe günü yapılacak toplantısında 25 baz puan faiz indirimine gitmesine kesin gözüyle bakıldığını aktardı.
Öte yandan İngiltere Merkez Bankası (BoE) Başkanı Andrew Bailey, küresel ticaret siyasetlerinin yarattığı belirsizliklerin ekonomik büyüme üzerinde baskı yarattığını ve bu ortamda faizi düşürme konusunda kademeli ve temkinli yaklaşımı sürdüreceklerini belirtti.
Bölgede siyasi ve jeopolitik gelişmeler de takip ediliyor. İtalya Başbakanı Giorgia Meloni ve Fransa Cumhurbaşkanı Emmanuel Macron, Roma’da, Avrupa Birliği’nin (AB) karşı karşıya kaldığı zorluklar ve buna karşı Birliğin güçlendirilmesi ile Ukrayna savaşı ve Orta Doğu’daki gelişmeleri görüştü.
Dün Almanya’da DAX 40 yüzde 0,67, İtalya’da FTSE MIB 30 endeksi yüzde 0,23, İngiltere’de FTSE 100 endeksi yüzde 0,15 ve Fransa’da CAC 40 endeksi yüzde 0,34 bedel kazandı. Avrupa’da endeks vadeli kontratlar da yeni güne olumlu başladı.
Asya borsaları olumlu seyrediyor
Asya tarafında tarifeler üzerinden yürütülen ticaret savaşının soğuyacağına ait beklentilerin artması ve Güney Kore’de siyasi belirsizliklerin giderilmesiyle müspet bir seyir öne çıkıyor.
Güney Kore’de eski Devlet Başkanı Yoon Suk Yeol’ün vazifeden azledilmesinin ardından yapılan seçimi, ana muhalefetteki Demokratik Partinin (DP) adayı Lee Jae-myung kazandı.
Seçimi kazanan Lee’nin, iş dünyasında yenilikçiliği ve büyümeyi teşvik edici yaklaşımı ve ABD ile istikrarlı diplomasi yürütme uğraşı göstereceğine dair haber akışı ülke piyasalarında risk iştahını artırdı.
Bölgede bugün açıklanan makroekonomik datalara nazaran, Japonya’da mayıs ayı hizmet bölümü Satınalma Yöneticileri Endeksi (PMI) 51 düzeyinde, bileşik PMI de 50,2 olarak gerçekleşti.
Bu gelişmelerle, kapanışa yakın Japonya’da Nikkei 225 endeksi yüzde 0,8, Güney Kore’de Kospi endeksi yüzde 2,4, Çin’de Şanghay bileşik endeksi yüzde 0,4 ve Hong Kong’da Hang Seng endeksi yüzde 0,8 yükseldi.
BIST 100 endeksi dün müspet seyretti
Dün alış yüklü bir seyir izleyen Borsa İstanbul’da BIST 100 endeksi, günü yüzde 2,98 bedel kazanarak 9.277,01 puandan tamamladı. Borsa İstanbul Vadeli Süreç ve Opsiyon Piyasası’nda (VİOP) BIST 30 endeksine dayalı haziran vadeli kontrat ise dün akşam seansında olağan seans kapanışının yüzde 0,3 üzerinde 10.531,00 puanda süreç gördü.
Dolar/TL, dün yüzde 0,1 düşüşle 39,1490’dan kapanırken, bugün bankalararası piyasanın açılışında evvelki kapanışının çabucak üzerinde 39,1530’dan süreç görüyor.
Analistler, bugün yurt içinde TÜFE bazlı gerçek efektif döviz kuru, yurt dışında ise Fed Bej Kitap raporu, ABD’de ve Avrupa’da açıklanacak hizmet dalı PMI başta olmak üzere ağır data gündeminin takip edileceğini lisana getirerek, teknik açıdan BIST 100 endeksinde 9.300 ve 9.400 puanın direnç, 9.100 ve 9.000 düzeylerinin takviye pozisyonunda olduğunu kaydetti.
