Küresel piyasalarda, ABD Başkanı Donald Trump’ın diğer ülkelere yönelik tarife oranlarını içeren mektupları yayımlamasının akabinde azalan risk iştahıyla karışık bir seyir izleniyor.
Trump’ın misyona gelmesinin akabinde gündemden düşmeyen gümrük tarifeleri piyasaların tarafı üzerinde tesirli olmaya devam ediyor. ABD tarafından açıklanan son tarife kararları sonrasında bundan sonra da daha ağır tarifelerin gelebileceğine dair tasalar artarken, bu durum ithal mallara uygulanan yüksek vergilerin global ekonomik büyümeyi olumsuz etkileyebileceğine dair öngörüleri öne çıkarıyor.
Başkan Trump, Japonya ile Güney Kore’ye yönelik mektuplarında bu ülkelerden 1 Ağustos’tan itibaren ABD’ye gönderilen tüm eserlere, sektörel tarifelerden farklı olarak yüzde 25 gümrük vergisi uygulanacağını bildirdi.
Yüksek oranlardan kaçınmak için diğer ülkeler üzerinden aktarılan malların daha yüksek tarifelerle karşılaşacağına dikkati çeken Trump, misilleme durumunda ise yüzde 25’lik tarife oranının artacağını kaydetti.
Trump, Malezya, Kazakistan, Tunus, Güney Afrika, Bosna Hersek, Endonezya, Bangladeş, Sırbistan, Kamboçya, Tayland, Laos ve Myanmar’a yönelik tarife oranlarını içeren mektupları yayımladı.
Söz konusu mektuplarda Trump, uygulanacak tarife oranlarının, Malezya, Kazakistan ve Tunus için yüzde 25, Güney Afrika ve Bosna Hersek için yüzde 30, Endonezya için yüzde 32, Bangladeş ve Sırbistan için yüzde 35, Kamboçya ve Tayland için yüzde 36, Laos ile Burma için yüzde 40 olduğunu aktardı.
Trump, tarifelerin ikili bağlantılara bağlı olarak üst yada aşağı istikametli değişebileceğini bildirdi. Kimi ülkelere gönderilen tarife mektuplarının sonuncu teklifleri olduğunu söz eden Trump, “Ama farklı bir teklifle gelirlerse ve ben de beğenirsem yaparız.” dedi.
Başkan Trump ayrıyeten 9 Temmuz’da sona eren tarife erteleme mühletinin 1 Ağustos’a uzatılmasına ait kararnameyi imzaladı. Tarife erteleme mühletinin uzatıldığı 1 Ağustos tarihinin kesin olup olmadığına dair soruya Trump, “Kesin diyebilirim lakin yüzde 100 kesin değil. Şayet ararlarsa ve ‘Farklı bir yol izlemek isteriz.’ derlerse buna açık olacağız.” karşılığını verdi.
Trump’ın kararları ABD Merkez Bankası’nın (Fed) siyasetine ait belirsizliklerin devam etmesine neden oldu. Fed Federal Açık Piyasa Komitesi’nin (FOMC) yarın yayımlayacağı toplantı tutanaklarından verilecek iletiler da yatırımcıların odağında bulunacak.
Bu gelişmelerle, enflasyonist baskıların devam edeceğine yönelik telaşlarla dün yüzde 4,40 düzeylerini test eden ABD’nin 10 yıllık tahvil faizi bugün yüzde 4,38’de dengelendi.
Altının ons fiyatı dün yatay seyirle 3 bin 336,55 dolardan kapanırken, bugün yatay seyirle 3 bin 335 dolar düzeylerinde seyrediyor. Dün günü yüzde 0,1 artışla 97,3’ten tamamlayan dolar endeksi de bugün de yatay seyrederek 97,3’te bulunuyor.
Tarife mektupları New York borsasını negatif etkiledi
Trump’ın tarife mektuplarını paylaşması sonrasında New York borsasında negatif bir seyir izlendi. Kelam konusu mektuplar sonrasında birtakım Japon ve Güney Koreli şirketlerin ABD borsalarında süreç gören payları düşüşe geçti.
Japon araba şirketleri Toyota ile Honda’nın payları yüzde 4 civarında düşerken, Güney Koreli telekomünikasyon şirketi SK’nin payları yüzde 8’e yakın ve LG Display’in payları yüzde 8’den fazla geriledi.
Öte yandan, Tesla Üst Yöneticisi (CEO) Elon Musk’ın siyasi parti kurma planını açıklamasının akabinde şirketin payları bugün yaklaşık yüzde 7 paha kaybetti.
Bu gelişmelerle, New York Borsası’nda dün S&P 500 endeksi yüzde 0,79, Nasdaq endeksi yüzde 0,92 ve Dow Jones endeksi yüzde 0,94 geriledi. ABD’de endeks vadeli kontratlar yeni güne karışık bir seyirle başladı.
Avrupa borsalarında İngiltere hariç olumlu bir seyir izlendi
Avrupa borsalarında ABD ile ticaret görüşmelerinde ilerleme kaydedileceğine yönelik umutların artmasıyla dün İngiltere hariç müspet bir seyir izlendi. Avrupa Birliği’nin tarife oranlarını belirleyen bir mektup almasının beklenmediğine dair haber akışı Avrupa borsalarında risk iştahının artmasına neden oldu.
Avrupa Birliği (AB) ABD ile 9 Temmuz’a kadar ticaret mutabakatı yapılmasının hedeflendiğini bildirdi. Öte yandan Avro Bölgesi’nde yatırımcıların iktisada inancı, ekonomilerde toparlanma sinyalleriyle temmuzda son 40 ayın en yüksek düzeyine ulaştı.
Almanya’da sanayi üretimi, mayısta otomotiv ve ilaç dallarındaki güçlü büyüme sayesinde bir evvelki aya nazaran yüzde 1,2 artarak beklentileri aştı.
Analistler, açıklanan dataların Bölgede resesyon tasalarının azalmasını sağlayabileceğini belirtti. Bu gelişmelerle, İngiltere’de FTSE 100 endeksi yüzde 0,19 gerilerken, Almanya’da DAX endeksi yüzde 1,20, İtalya’da FTSE MIB 30 endeksi yüzde 0,74 ve Fransa’da CAC 40 endeksi yüzde 0,35 yükseldi. Avrupa’da endeks vadeli kontratlar yeni güne ise karışık seyirle başladı.
Asya borsaları müspet seyrediyor
Asya borsalarında ise Trump’ın ticaret görüşmelerinde açık kapı bırakılabileceğini işaret etmesinin akabinde artan risk iştahıyla olumlu bir seyir izleniyor. Trump’ın görüşmelere açık olabileceğini belirtmesinin akabinde Asya ülkelerinin ABD’ye ihracatının ziyan görebileceğine dair telaşlar azaldı.
Japonya’nın ABD ile görüşmelere devam edebileceğine dair haber akışı da Asya borsalarını destekledi.
Japonya Merkez Bankası’nın (BoJ) siyasetlerine ait belirsizlikler devam ederken, ABD’nin açıkladığı yeni gümrük verdileriyle birlikte Bankanın faiz artırımlarını öteleyebileceği öngörülüyor.
Bu gelişmelerle Japonya’nın 30 yıllık tahvil faizi 10 baz puan artışla yüzde 3,065’e çıktı. Öte yandan Avustralya Merkez Bankası siyaset faizini değiştirmeyerek yüzde 3,85’te sabit tuttu.
Bu gelişmelerle, kapanışa yakın Japonya’da Nikkei 225 endeksi yüzde 0,3, Hong Kong’da Hang Seng endeksi yüzde 0,8, Çin’de Şanghay bileşik endeksi yüzde 0,6 gerilerken, Güney Kore’de Kospi endeksi yüzde 1,5 yükseliş kaydetti.
Borsa günü düşüşle tamamladı
Dün satış yüklü bir seyir izleyen Borsa İstanbul’da BIST 100 endeksi, günü yüzde 1,64 bedel kaybederek 10.107,68 puandan tamamladı. Borsa İstanbul Vadeli Süreç ve Opsiyon Piyasası’nda (VİOP) BIST 30 endeksine dayalı ağustos vadeli kontrat ise dün akşam seansında olağan seans kapanışının çabucak üzerinde 11.940,00 puanda süreç gördü.
Dolar/TL dün yüzde 0,3 artışla 39,9613’ten kapanırken, bankalararası piyasanın açılışında yüzde 0,1 artışla 40,0060’tan süreç görüyor.
Öte yandan Hazine ve Maliye Bakanlığı, dün bir hazine bonosu ve bir devlet tahvili ihalesinde, 97 milyar 224,8 milyon lira borçlanmaya gitti. Bakanlık bugün de iki devlet tahvili ihalesi gerçekleştirecek.
Analistler, bugün yurt içinde bilgi gündeminin sakin seyredeceğini, yurt dışında ise Almanya’da dış ticaret istikrarının takip edileceğini lisana getirdi.
Tarifelere ait haber akışının yatırımcıların odağında bulunduğunu tabir eden analistler, teknik açıdan BIST 100 endeksinde 10.000 ve 9.900 düzeylerinin takviye, 10.200 ve 10.300 puanın direnç pozisyonunda olduğunu kaydetti.
