ABD Çevre Ajansı (EPA), Ulusal Okyanus ve Atmosfer Yönetimi (NOAA) ve ABD Ulusal Değişim Araştırma Programı raporları ile akademik çalışmalardan derlediği bilgilere nazaran, iklim krizi çeşitli istikametlerden kendini ABD’de hissettiriyor.
Dünyadaki birçok bölgeye nazaran daha süratli ısınan ABD’de, kayıtlardaki en sıcak 10 yılın 9’u 1998’den bu yana yaşanırken 2024, ABD tarihinde en sıcak yıl oldu.
Sıcak hava dalgaları Chicago, Dallas, Miami, Boston, Phoenix, Memphis ve Seattle dahil olmak üzere 50 büyük şehirde, geçmişe kıyasla daha sık meydana geliyor. 1960’larda yılda ortalama 2 defa görülen sıcak hava dalgaları, 2010’lar ve 2020’lerde yılda 6’ya çıktı.
Bu durum sonucunda sıcaklıkla ilgili ciddi sıhhat sorunları artış gösterirken resmi mevt kayıtlarına göre, 1979’dan bu yana 14 binden fazla Amerikalı, sıcaklıkla ilgili nedenlerden ötürü hayatını kaybetti. 1992-2022 yıllarında ABD’deki tüm kesimlerde toplam 986 personel sıcağa maruz kalma nedeniyle hayatını yitirirken ölümlerin yaklaşık yüzde 34’ü inşaat dalında yaşandı.
Kuraklık ve orman yangınları
İklim değişikliğinin sonuçlarından biri olan kuraklık, son 120 yılda bilhassa California, Arizona ve New Mexico üzere güneybatı eyaletlerinde arttı. 2000-2023 yıllarında, ABD’nin kara yüzeyinin yüzde 10 ila yüzde 70’inin rastgele bir vakitte “anormal derecede kurak” şartlar yaşadığı belirlendi. Bu şartlar, bilhassa tarımla geçinen ABD vatandaşları için gelir kaybı anlamına geliyor.
Sıcaklık artışıyla birlikte artan orman yangınları nedeniyle ABD artık daha fazla ormanlık alan kaybediyor. 1980 ila 2023 yıllarında ülkede, maddi ziyanı 1 milyar dolardan fazla olan 22 orman yangını meydana geldi. Bu yangınlardan 18’i 2000 yılından sonra gerçekleşti.
2000’li yıllardan itibaren ABD orman yangınlarıyla çaba için her yıl 1 milyar dolardan fazla harcama yaptı, 2022’de bu ölçü 3,5 milyar dolara ulaştı. Son olarak 7 Ocak’ta başlayıp günlerce süren Los Angeles yangınlarından yaklaşık 50 bin dönüm arazi etkilenirken bu yangınların ABD iktisadına verdiği zararın 250 ila 275 milyar dolar olduğu kestirim ediliyor.
Su kaynakları riskte
İklim krizi, ABD’deki yağış rejimlerinin değişmesine de yol açarken araştırmalara nazaran, ülkede bir günde gerçekleşen ani yağışların sıklığı arttı. Son 100 yıl içinde, bir günlük ani yağış olaylarının en çok görüldüğü birinci 10 yılın dokuzu 1995’ten sonra kayıtlara geçti. Ülkede 30 milyondan fazla şahsa içme suyu sağlayan Büyük Göller’de yaşanan değişimler de iklim krizinin bir öbür tesiri olarak görülüyor. Göllerde yaşanan sıcaklık artışı alglerin ve bakterilerin büyümesine yol açarken bunlar ortasında toksin üreten birtakım çeşitlerin de bulunması insan sıhhatini tehlikeye atıyor.
“10 ABD vatandaşından 7’si iklim krizine inanıyor
ABD halkının iklim krizine bakışını değerlendiren Yale Üniversitesi Çevre Fakültesi İklim Değişikliği Bağlantısı Kısmı Öğretim Vazifelisi Dr. Jennifer R. Marlon, “Yale Üniversitesinin yakın vakitte bu hususla ilgili kapsamlı bir araştırma yaptığını aktaran Marlon, “Araştırma, her 10 ABD vatandaşından 7’sinin iklim değişikliğine inandığını ortaya koydu. Bunun yanı sıra iştirakçilerin neredeyse yarısı iklim krizinin insan kaynaklı olduğunu düşünüyor ve bu mevzuda kaygılı olduklarını söylüyor” dedi.
