Nagihan KALSIN
Türkiye’nin “Stratejik Ortaklık” başvurusu, Üç Deniz Girişimi’nin 10. Zirvesi’nde üye ülkelerce kabul edildi. Bu platform, Türkiye’nin güç, ulaştırma ve dijital altyapı projelerinde ikili işbirliklerini çok taraflı bir seviyede ele almasına imkan sağlayacak.
Dışişleri kaynaklarından edinilen bilgiye nazaran Türkiye’nin öncelik verdiği ekonomik büyüme, altyapı yatırımları ve güç güvenliği, teşebbüsün gündeminde öne çıkıyor. Ayrıyeten, Ukrayna’nın tekrar imarı ve altyapı iyileştirmeleri de bu platformun ana bahisleri ortasında yer alıyor. Teşebbüs, somut projelerle ilerleme sağlamak maksadıyla her tepe paralelinde bir İş Forumu düzenlemektedir.
Üç Deniz Teşebbüsü nedir?
Üç Deniz Teşebbüsü (ÜDG), 2015’te Polonya Cumhurbaşkanı Andrzej Duda ve devrin Hırvatistan Cumhurbaşkanı Kolinda Grabar-Kitarović’in girişimleriyle, Baltık Denizi, Adriyatik Denizi ve Karadeniz’i içeren, görece daha eski ve yetersiz güç, dijital ve fiziki ulaştırma altyapısına sahip Orta ve Doğu Avrupa ülkelerinin altyapılarını ve bağlantısallığını güçlendirmeyi amaçlayan, sadece Avrupa Birliği ülkelerinin “Katılımcı Üye” olabildiği memleketler arası bir platform olarak kurulmuştur.
ÜDG içerisinde yalnızca AB üyesi ülkelerden oluşan “Katılımcı Üyeler” (Avusturya, Bulgaristan, Çekya, Estonya, Hırvatistan, Letonya, Litvanya, Macaristan, Polonya, Romanya, Slovakya, Slovenya ve Yunanistan), teşebbüse mali dayanakta bulunabilecek ve/veya itibar kazandırabilecek ülkelerden oluşan “Stratejik Ortaklar” (AB Kurulu, ABD, Almanya, Japonya) ile Ukrayna ve Moldova üzere ülkeleri dahil etmek üzere tasarlanan “Ortak Katılımcılar”dan oluşan üç farklı statü bulunmaktadır.
ÜDG’ye rastgele bir statü için müracaat yapan ülkelerin müracaatlarının onaylanması, İştirakçi Üyelerin oydaşmasıyla (Konsensus) mümkün olabilmektedir.
ÜDG’nin 11 Nisan 2024’te Vilnius’ta düzenlenen 9’uncu Tepesinde ülkemiz dahil altı ülke (Türkiye, Birleşik Krallık, Finlandiya, Karadağ, İspanya ve İsrail) özel konuk statüsünde iştirak sağlamıştır. ÜDG’nin Onuncu Tepesinin 28-29 Nisan 2025’te Varşova’da düzenlenmiştir.
