Son günlerde toplumsal medyada paylaşılan köpek balığı manzaraları, Akdeniz kıyılarında paniğe yol açtı. Bilhassa Mersin Körfezi ve Taşucu açıklarında kaydedilen görüntülerin akabinde kamuoyunda oluşan ‘köpek balığı istilası’ algısınai lişkin Mersin Üniversitesi Su Eserleri Fakültesi’nden Prof. Dr. Deniz Ayas, DÜNYA’ Gazetesi’ne özel açıklamalarda bulundu.
“Provoke edilmedikçe saldırganlık göstermezler”
Kıyılarda görülen köpek balıklarının yeni tipler olmadığını, uzun müddettir bölgede yaşayan kum köpek balıkları, mako ve mavi köpek balıkları üzere cinsler olduğunu belirten Deniz Ayas, bilhassa Mersin Körfezi’nde sıkça rastlana kum köpek balıklarının, ürkek yapılı ve insanlardan uzak duran
canlılar olduğunu vurgulayarak, “Bu hayvanlar provoke edilmedikçe saldırganlık göstermezler. Ekseriyetle 20- 30 metre ve daha derin sularda yaşarlar. İnsanların ağır olarak denize girdiği kıyı kısımları yerine belirli periyotlarda kıyılara çoğunlukla beslenme yahut yavrulama hedefi ile yaklaşabilirler” dedi.
Prof. Dr. Ayas, görüntülerin toplumsal medyada sıkça paylaşılmasının, bilimsel datalarla örtüşmeyen
bir kaygı algısı oluşturduğuna dikkat çekti. Köpek balıklarının iklim değişikliğiyle direkt bağlantılı olarak kıyılara yaklaşmadığını söyleyen Ayas, suların ısınmasıyla birlikte sadece avlandıkları çeşitlerin göç desenlerinin değiştiğini, bu durumun da dolaylı olarak birtakım köpek balıklarını muhakkak bölgelere yönlendirebildiğini tabir etti.
69 atak kayıt altına alındı
Saldırı riski sıfıra yakın Dünyada her yıl kayıtlara geçen köpek balığı hücumlarının sayısının sanıldığından çok daha az olduğunu vurgulayan Prof. Dr. Deniz Ayas, 2023 yılı datalarına göre
dünya genelinde sırf toplam 69 adet doğrulanmış kışkırtılmamış köpek balığı saldırısının raporlandığını belirtti.
Bu hücumların büyük çoğunluğunun Akdeniz dışında gerçekleştiğine dikkat çeken Ayas, Türkiye kıyılarında ise köpek balığı kaynaklı rastgele bir önemli hadisenin şimdiye kadar kayda geçmediğini söz etti.
Türkiye kıyılarında köpek balığı saldırısı sıfıra yakın
“İstatistiksel olarak Türkiye kıyılarında köpek balığı saldırısı sıfıra yakın seviyede. Bilhassa yaz aylarında ağır olarak kullanılan turizm bölgelerinde bugüne kadar önemli hiçbir akın hadisesi yaşanmadı. Bu durumun turizme ziyan vermemesi için kamuoyunun hakikat bilgilendirilmesi büyük kıymet taşıyor” diyen Ayas, buna karşın toplumsal medyada artan imaj paylaşımlarının halk ortasında gereksiz bir dehşet ortamı oluşturduğunu söyledi.
Popülasyonu 50 yılda dramatik formda azaldı
Ayas, son periyotta köpek balığı sayısında artış olduğu istikametindeki argümanların da hakikat olmadığına dikkat çekerek, bilakis, çok avlanma, kirlenme, habitat kaybı, geç üreme ve düşük yavru sayısı üzere nedenlerle son 50 yılda büyük köpek balığı çeşitlerinin nüfusunun dramatik biçimde azaldığını belirtti.
Nesli tehlike altında
Bunun en önemli nedeninin endüstriyel balıkçılık ve bilinçsiz avlanma olduğunu söyleyen Ayas, “Köpek balıkları, kuşağı tehlike altında olan canlılar ortasında yer alıyor. Bilhassa oltayla yakalananların süratle denize geri bırakılması çok değerli. Popülasyonları giderek azalıyor. Toplumsal medyada birkaç imaj paylaşılması onların çoğaldığını göstermez,” diyerek deniz canlılarının korunmasının kıymetini vurguladı.
Dengeyi bozan biziz
Köpek balıklarının insanlara yönelik bir tehdit oluşturmadığını söyleyen Ayas, yalnızca çok ender olarak açık denizlerde, zıpkınla balık avlayan bireyler için minimal bir risk olabileceğini belirtti. Lakin bu riskin, trafikte karşılaşılan bir kaza olasılığından daha fazla olmadığını kelamlarına ekledi. Ayrıyeten orfoz ve ahtapot üzere kuşağı tehlike altında olan tiplerin zıpkın ile bilinçsizce avlandığına da dikkat çeken Mersin Üniversitesi Su Eserleri Fakültesi’nden Prof. Dr. Deniz Ayas, “Denizdeki dengeyi bozan asıl tehdit biziz,” diyerek çevresel farkındalık daveti yaptı.
