Güneydoğu Asya Uluslar Birliği (ASEAN) üyesi ülkelerin dışişleri bakanları, ABD’nin altı ASEAN ülkesine yönelik yeni gümrük vergileri ve Tayland ile Kamboçya ortasında artan hudut tansiyonu nedeniyle yükselen tansiyonun gölgesinde bugün Malezya’nın başşehri Kuala Lumpur’da kritik bir toplantıya başlıyor.
ABD Başkanı Donald Trump, kısa mühlet evvel Endonezya, Malezya, Tayland, Filipinler, Kamboçya ve Laos‘a yüzde 25 ila yüzde 40 ortasında değişen oranlarda yeni gümrük tarifeleri getireceğini açıklamıştı. Yalnızca Vietnam bu tarifelerde kısmi bir indirim elde edebildi.
Yeni tarifelerin 1 Ağustos prestijiyle yürürlüğe girmesi planlanırken, Endonezya, Malezya ve Tayland, bu uygulamaların ertelenmesi yahut kaldırılması için daha fazla müzakere yapılmasında ısrarcı.
Sızdırılan bir tepe bildirisi taslağında, bu tarifeler “verimsiz” olarak tanımlanıyor ve ASEAN’ın daha evvel lisana getirdiği “küresel ticaretin parçalanmasına karşı durma” durumunu yineliyor.
Sınır tansiyonu krize dönüştü
Zirve öncesi gündemi ağırlaştıran bir öbür mevzu ise Tayland ile Kamboçya ortasında yaşanan hudut krizi oldu.
Tayland Başbakanı Paetongtarn Shinawatra ile Kamboçya Başbakanı Hun Sen ortasında yapılan ve ayrıntıları sızan gergin telefon görüşmesi, iki ülke ortasındaki ilgilerde yeni bir kırılma yarattı.
ASEAN’ın birlik ve istikrarına ziyan verebileceği söz edilen bu gelişme, Güney Çin Denizi’nde Çin ile imzalanması planlanan davranış kuralları üzere başka kritik mevzuların gölgede kalmasına yol açtı.
Uluslararası görüşmeler de sırada
Zirve kapsamında ASEAN önderlerinin hafta boyunca ABD, Çin, Japonya ve Avrupa Birliği temsilcileriyle de görüşmeler yapması planlanıyor. Bu temaslarda hem yeni vergi uygulamaları hem de bölgesel güvenlik ve ekonomik iş birliği hususları gündeme gelecek.
Ekonomik gücüyle dünya sıralamasında beşinci sırada yer alan 10 üyeli ASEAN, karşı karşıya olduğu bu çoklu kriz ortamında hem birlik bütünlüğünü muhafazaya hem de memleketler arası ticaretteki pozisyonunu savunmaya çalışıyor.
