TBMM Genel Heyetinde kabul edilen, Ceza ve Güvenlik Önlemlerinin İnfazı Hakkında Kanun ile Kimi Kanunlarda Değişiklik Yapılmasına Dair Kanun‘a nazaran, açık ceza infaz kurumunda yahut çocuk eğitimevinde bulunan ve şartlı salıverilmesine 1 yıl yahut daha az mühlet kalan yeterli halli bir mahkumun, kontrollü özgürlük önleminden yararlanabilmesi için 5 günden az olmamak üzere şartlı salıverilme tarihine kadar ceza infaz kurumunda geçirmesi gereken müddetin en az onda birini cezaevinde geçirmiş olması gerekecek.

İkinci sefer tekerrür kararları uygulanan mahkumlara şartlı salıverilme imkanı getirilecek. Bu kapsamda, vadeli mahpus cezaları bakımından şartlı salıverilme oranı dörtte üç olarak uygulanacak.

İkinci kere tekerrür kararlarının uygulanması durumunda tekerrür halinde işlenen hatadan ötürü mahkum olunan ağırlaştırılmış müebbet mahpus cezasının 39 yılının, müebbet mahpus cezasının 33 yılının, birden fazla müddetli mahpus cezasına mahkumiyet halinde en fazla 32 yılının, müddetli mahpus cezasının üçte ikisinin infaz kurumunda yeterli halli olarak çekilmesi durumunda şartlı salıverilmeden yararlanacak.

Özel infaz düzenlemeleri

Kanunla, özel infaz kararlarının kapsamı genişletiliyor ve 80 yaşını bitirmiş mahkumlar için konutta infaz düzenlemesine gidiliyor.

İnfaz hakimi, mahkumun talebi üzerine, taammüden işlenen kabahatlerde toplam 3, taksirle öldürme hatası hariç olmak üzere taksirle işlenen hatalarda ise toplam 5 yıl yahut daha az periyodik mahpus cezasının; her hafta cuma günleri saat 19.00‘da girmek ve pazar günleri birebir saatte çıkmak suretiyle hafta sonları; hafta sonları hariç her gün saat 19.00‘da girmek ve sonraki gün saat 07.00‘de çıkmak suretiyle geceleri ceza infaz kurumlarında çektirilmesine karar verebilecek. İnfaz yolu, mahkumun iş ömrü ve ailevi durumu ile ceza infaz kurumlarının tertip ve işleyişine göre ceza infaz kurumu tarafından müddeti tıpkı olmak şartıyla hafta içi günlerde de uygulanabilecek.

Mahkumiyete mevzu hata nedeniyle doğmuş zararın motamot iade, cürümden evvelki hale getirme yahut tazmin suretiyle büsbütün giderilmesine dair türel sorumlulukları gizli kalmak üzere; kadın, çocuk yahut 65 yaşını bitirmiş bireylerin mahkum oldukları toplam 3 yıl, 70 yaşını bitirmiş bireylerin mahkum oldukları toplam 4 yıl, 75 yaşını bitirmiş bireylerin mahkum oldukları toplam 5 yıl, 80 yaşını bitirmiş şahısların mahkum oldukları toplam 6 yıl yahut daha az vadeli mahpus cezasının konutunda çektirilmesine infaz hakimi tarafından karar verilebilecek.

Ağırlaştırılmış müebbet mahpus cezasına mahkum olanlar hariç olmak üzere, hapis cezasına mahkum olan yahut adli para cezası infaz sürecinde mahpus cezasına çevrilen mahkumlardan, ilgili kararda belirlenen yola nazaran, maruz kaldığı ağır bir hastalık yahut engellilik nedeniyle ceza infaz kurumu şartlarında hayatını yalnız idame ettiremeyeceği tespit edilen ve toplum güvenliği bakımından ağır ve somut tehlike oluşturmayacağı değerlendirilenlerin cezasının konutunda çektirilmesine infaz hakimi tarafından karar verilebilecek.

Mahkumun durumu Cumhuriyet Başsavcılığınca birer yıllık periyotlarda belirlenen yola nazaran incelettirilecek. İnceleme sonuçlarına nazaran mahkumun güzelleştiğinin tespit edilmesi halinde infaz hakimi, cezanın konutta çektirilmesine dair kararı kaldıracak. Mahkum, denetimli serbestlik müdürlüğü ve bulunduğu yer kolluk makamlarınca izlenecek. Toplam cezası 10 yıldan fazla olan mahkumların elektronik aygıtların kullanılması suretiyle takibi mecburî olacak. Bu yükümlülüklere karşıt hareket edilmesi halinde cezanın konutunda çektirilmesine dair karar infaz hakimliğince kaldırılacak.

Doğurduğu tarihten itibaren 6 ay geçen ve toplam 5 yıl yahut daha az süreli mahpus cezasına mahkum olan ya da adli para cezası infaz sürecinde mahpus cezasına çevrilen hükümlü bayanların cezasının konutunda çektirilmesine infaz hakimi tarafından karar verilebilecek. Cezanın özel infaz metoduna nazaran çektirilmesine karar verilenler hakkında, tabi oldukları infaz rejimine nazaran şartlı salıverilme ve kontrollü özgürlük önlemi uygulanarak cezanın infazı kararları uygulanacak.

Denetimli özgürlüğün uygulanmasına ait olarak makul yükümlülükleri yerine getirmeyen mahkumlar, özel infaz usullerinden faydalanamayacak.

İkinci kere tekerrür kararları uygulanan mahkumlara koşullu salıverilebilme imkanı tanınmasına yönelik olarak yapılması öngörülen değişikliğe ahenk düzenlemesine gidiliyor.

Açık ceza infaz kurumunda yahut çocuk eğitimevinde bulunan ve şartlı salıverilmesine 1 yıl yahut daha az mühlet kalan güzel halli mahkumların, kontrollü hürlük önleminden yararlanabilmek için şartlı salıverilme tarihine kadar ceza infaz kurumunda geçirmeleri gereken müddetin en az onda birini geçirmesini zarurî kılan karar, bunun yürürlüğe girdiği tarihten evvel işlenen hatalar için uygulanmayacak.

Hakimler ve Savcılar Şurasına yönelik düzenlemeler

Kanunla, Anayasa Mahkemesinin iptal kararı doğrultusunda Milletlerarası Özel Hukuk ve Usul Hukuku Hakkında Kanun’da değişikliğe gidiliyor.

Buna nazaran, iş sözleşmesinde hukuk seçimi yapılması halinde dahi, halin bütün koşullarına nazaran anılan mukaveleyle daha sıkı bağlı bir hukukun bulunması halinde işin yapıldığı yer hukukunun işin yapıldığı sırada uygulamak zorunda olduğu kararları hariç olmak üzere, hakimin takdir yetkisi kapsamında iş kontratıyla belirlenen hukuk yerine iş kontratıyla daha sıkı bağlı olan hukukun uygulanabilmesine imkan tanınıyor.

Hakimler ve Savcılar Kurulu Kanunu‘nda yapılan değişikliğe nazaran, yüksek mahkeme üyeliğinden seçilenlerden Heyet üyeliği sona erenler, herhangi bir sürece gerek olmaksızın ve boş takım şartı aranmaksızın kalan misyon müddetini tamamlamak üzere geldikleri yüksek mahkeme üyeliği misyonuna geri dönecek, boşalan birinci üye takımı kendilerine tahsis olunacak.

AK Parti‘nin kabul edilen önergesiyle, yüksek mahkeme üyeliğine seçilmeyenler bakımından uygulamada ortaya çıkabilecek tereddütlerin önüne geçilmesi hedefiyle kanun teklifinin 27. maddesinde değişikliğe gidildi.

Buna nazaran, adli ve idari yargı hakim ve savcılığından seçilenlerden Şura üyeliği rastgele bir sebeple sona erenler, Genel Kurul tarafından müktesepleri dikkate alınarak tercih ettikleri üç farklı yerden birinde uygun görülecek bir vazifeye atanacak. Lakin vazife mühletini tamamlayanlardan, adli yargı hakim ve savcıları ortasından seçilmiş olan üyeler Yargıtay üyeliğine, idari yargı hakim ve savcıları ortasından seçilmiş olan üye Danıştay üyeliğine, boş takım olup olmadığına bakılmaksızın Genel Konsey tarafından seçilebilecek. Boş takım olmaması halinde birinci boşalan üye takımları kendilerine tahsis olunacak.

Seçim yahut atama işlemleri, Şura üyeliğinin sona erdiği tarihten itibaren 30 gün içinde yapılacak. Seçim yahut atama süreci yapılıncaya kadar ilgililer müsaadeli sayılacak ve Heyet üyeliği özlük haklarından yararlanmaya devam edecek.

Anayasa Mahkemesinin iptal kararı doğrultusunda Hukuk Muhakemeleri Kanunu’nda yapılan değişikliğe nazaran, senetle ispat zorunluluğu ve senede karşı şahitle ispat yasağına ait kararlardaki mali hudutların uygulanmasında hukuksal sürecin yapıldığı; istinaf yoluna başvurulabilen kararlar, temyiz edilemeyen kararlar ile temyiz incelemesi ve duruşmasına yönelik kararlardaki nakdî hudutların uygulanmasında davanın açıldığı tarihteki ölçü temel alınacak.

AK Parti ve Yeni Yol Partisi’nin kabul edilen birebir mahiyetteki önergeleri doğrultusunda 12, 14, 15, 16, 17, 23, 24 ve 25. unsurlar kanun teklifinden çıkarıldı.

Görüşmelerin tamamlanmasının akabinde yapılan oylamada, kamuoyunda “10. Yargı Paketi” olarak bilinen Ceza ve Güvenlik Önlemlerinin İnfazı Hakkında Kanun ile Kimi Kanunlarda Değişiklik Yapılmasına Dair Kanun Teklifi, TBMM Genel Kurulunda kabul edildi.