Ukrayna’nın Rusya’ya yönelik gerçekleştirdiği geniş çaplı insansız hava aracı (İHA) saldırısı, bölgedeki tansiyonu daha da artırdı. Akında, Rusya’nın stratejik bombardıman uçakları ve erken ikaz sistemleri amaç alındı. Atağın, İstanbul’da yapılacak olan Ukrayna-Rusya barış görüşmeleri öncesinde gerçekleşmesi, memleketler arası arenada büyük yankı uyandırdı.
Dünya Gazetesi müellifi ve Üsküdar Üniversitesi öğretim üyesi Prof. Dr. Deniz Ülke Kaynak, atağın zamanlamasının, bölgedeki riskleri ve güvenlik açmazlarını artırdığına dikkat çekerek, “Bu cins geniş çaplı bir atağın akabinde Rusya’nın vereceği reaksiyon çok kritik. Denetimsiz bir reaksiyon, yalnızca bölgeyi değil, tüm dünyayı etkileyebilecek bir felaket senaryosuna dönüşebilir” sözlerini kullandı.
Basit İHA’larla stratejik uçaklar vuruldu
Prof. Dr. Kaynak, “Saldırının maksadı, barış görüşmelerine yönelik bir mani oluşturmak olabilir” dedi. Kaynak, akında kullanılan teknolojiyi de kıymetlendirdi. “Saldırı, birkaç yüz dolarlık, çok kolay düzenekli insansız hava araçları (İHA) ile yapıldı. Lakin bu İHA’lar, Rusya’nın milyarlarca dolarlık 40 adet stratejik bombardıman uçağını yok etti. Bu, devlet olmayan aktörlerin bile kullanabileceği bir teknolojiye işaret ediyor ve gelecekteki savaş stratejilerinin nasıl şekilleneceğini gösteriyor” diye konuştu.
Savunma zaafı ve kritik amaçların korumasızlığı
Kaynak, “Bu kadar büyük bir hava akınında hiç can kaybı olmaması dikkat cazip. Uçaklar adeta kurbanlık koyun üzere saldırgana sunulmuş bir imaj veriyor. Rusya’nın hava savunma sistemlerinde önemli bir zaafiyet olduğu gözler önüne serildi” dedi.
Saldırının menzili ve hedefleri
Kaynak, taarruzun menzilinin de dikkat cazibeli olduğunu belirtti. Akında kullanılan SİHA’lar, Rusya topraklarının binlerce kilometre derinliklerine kadar ulaşarak, Rusya’nın iç bölgelerini maksat aldı. SİHA’lar, Ukrayna hududunun ötesinden, kamyonlar üzerinden fırlatıldı. Prof. Dr. Kaynak, “Rusya, birinci kez kendi topraklarında bu kadar derinliklere inen bir hava saldırısına maruz kaldı. Bu, bölgedeki güvenlik istikrarını esaslı bir halde değiştirebilir” değerlendirmesinde bulundu.
İstihbarat zaafı ve içeriden yardım ihtimali
Saldırıya dair bir başka dikkat çeken nokta, kamyonların sondan nasıl içeri girdiği sorusu oldu. Kaynak, bu durumu “İstihbarat zaafı mı var, yoksa içeriden bir işbirliği mi kelam konusu, bunu söylemek sıkıntı. Kamyon sürücülerinin taşıdıkları gereçlerden haberi olup olmadığı ise belirsiz” diyerek, bu durumun Rusya’daki güvenlik sistemindeki açıkları ortaya koyduğunu belirtti.
Uluslararası takviye ve global etkiler
Prof. Dr. Kaynak, Putin’in yaptığı açıklamayla, Rusya’nın misilleme yapması durumunda sırf Ukrayna’yı amaç almayabileceğini, birden fazla ülkeyi kapsayabileceğini belirtti. Kaynak, “Eğer Ukrayna’ya yönelik bu atağa dışarıdan takviye verildiyse, bu misilleme yalnızca Ukrayna ile sonlu kalmaz. Global çapta tesirler yaratabilir” tabirlerini kullandı. Bu bağlamda, İngiltere ve Baltık ülkelerinin büyük çaplı siber akınlara karşı hazırlıklı olmaları gerektiğine dikkat çekti.
Nükleer silah kullanımı ve misilleme ihtimali
Prof. Dr. Kaynak, nükleer silahların kullanılma ihtimali hakkında da ihtarlarda bulundu. “Taktik nükleer silahların kullanımı ihtimali maalesef mevcut. Lakin, bu cins bir duruma gelmemek için tüm tarafların dikkatli hareket etmesi gerekiyor” diyerek, nükleer tehditlerin global felakete yol açabileceği konusunda telaşlarını lisana getirdi.
Putin’in prestijine yönelik akın ihtimali
Prof. Dr. Kaynak, saldırının hedefinin aslında Rusya lideri Vladimir Putin olabileceğini belirterek, “Eğer hücumun gerisinde Putin’in prestijine yönelik bir operasyon varsa, bu durum Rusya içindeki siyasi istikrarsızlığı tetikleyebilir. Şayet bu saldırıyı düzenleyenlerin ortasında FSB yahut ıskartaya çıkmış Wagner Grubu’nun adamları varsa, Rusya’nın iç durumu çok daha karmaşık hale gelir” sözlerini kullandı.
Kaynak, Ukrayna’nın gerçekleştirdiği atağın akabinde savaşın ya sona ereceğini ya da çok büyük bir ölçekte büyüyeceğini söz etti. Kaynak, “Bu taarruz, savaşın sona ermesine mi yol açacak, yoksa yeni bir periyodun başlangıcı mı olacak? Bu sorulara karşılık bulmak, yalnızca bölgedeki aktörlere değil, tüm dünyaya bağlı” dedi.
