İran’ın Hürmüz Boğazı’nı kapatmasıyla petrol fiyatları süratle yükselişe geçti. Uzmanlar, varil fiyatlarının 150 dolara ulaşabileceği ve bunun küresel ekonomi ile Türkiye için önemli riskler doğurabileceği ihtarında bulunuyor.

İran İslam Cumhuriyeti Ordusu tarafından yapılan açıklamada, Hürmüz Boğazı’nın “ikinci bir bildirime kadar” kapatıldığı duyuruldu. Boğazın süreksiz olarak da olsa ulaşıma kapatılması, memleketler arası ticaret ve deniz taşımacılığı üzerinde yüksek tesirli bir gerilim testi manasına geliyor.

Patronlar Dünyası’nda yer alan habere nazaran Hürmüz Boğazı, Basra Körfezi‘ni Umman Denizi ve Hint Okyanusu‘na bağlayan dar ve stratejik bir geçit. Global petrol tüketiminin yaklaşık yüzde 20’si bu güzergâhtan taşınıyor. Başta Suudi Arabistan, Irak, BAE ve Katar olmak üzere OPEC ülkeleri ile dünyanın en büyük LNG üreticilerinden Katar, bu çizgisi faal olarak kullanıyor. ABD ise bölgede 5. Filosu ile deniz güvenliğini izliyor.

JP Morgan: Petrol 130 dolara tırmanabilir

JP Morgan tarafından yayımlanan tahlilde, boğazın ulaşıma kapatılması durumunda petrol fiyatlarının kısa vadede varil başına 120–130 dolar bandına ulaşabileceği belirtildi. Senaryonun kalıcı hâle gelmesi durumunda ise 150 dolar seviyesi gündeme gelebilir.

Ege Üniversitesi’nden Prof. Dr. Aykut Lenger, riskin yalnızca jeopolitik olmadığını, tıpkı vakitte finansal piyasalar üzerinde de önleyici fiyatlama davranışlarını tetiklediğini söyleyerek, “Boğazın kapatılma riski fiyatlara yansıdı. Bu durum, arzın daralacağı beklentisiyle petrol ve türev eser fiyatlarında üst taraflı baskı oluşturuyor” tabirini kullandı.

Türkiye için enflasyon ve rezerv riski

Gelişmenin Türkiye iktisadına tesirleri de gündemde. Ekonomist Güldem Atabay, petrol fiyatlarının üç haneli düzeylere çıkmasının Türkiye için çift taraflı bir baskı yaratabileceğini belirterek, “Enflasyon üzerindeki baskı artar, büyüme ivme kaybeder. Merkez Bankası faiz indirim planlarını erteleyebilir ve rezervlerini tekrar piyasaya sürmek durumunda kalabilir” dedi.

Atabay ayrıyeten, jeopolitik risklerin turizm gelirleri üzerinde de olumsuz tesir yaratabileceği ihtarında bulunarak, “Zayıf döviz rezervleri seçim ya da siyasi emeller için değil, bu tıp riskler için elde tutulmalıydı” değerlendirmesini yaptı.